Język uczy nas, że to, co ładne musi być dobre. Zachować się brzydko to zachować się źle. W konsekwencji disnejowskie bohaterki mają piękne twarze, a czarnym charakterom pozostają paskudne mordy. Połączenie dobrego z ładnym jest tak mocne, że fałszuje rzeczywistość. Kiedy do 26-letniej siostry Faustyny przychodzi Jezus, okazuje się seksownym, białym mężczyzną o uwodzicielskim spojrzeniu. Bo przecież Chrystus nie mógł być brzydkim, będąc dobrym!

Wspólnoty językowe to tak naprawdę osobne światy. W naukach o kulturze od lat 80. nazywamy je światami myślowymi. Biblijnym światem myślowym jest starożytny Bliski Wschód. Już nawet wierzący przyznają, że Pismo Święte jest zlepkiem przekazów krążących po tamtych terenach od wieków. „Badanie” Biblii oparte na czytaniu polskiego przekładu już nie wystarczy. Możecie nauczyć się księgi Hioba na pamięć, ale nie zrozumiecie jej autora. Jego czytelnicy znali wiele podobnych historii. W Egipcie był książę Job (Ajjabu). Podobną historię zawiera grecki mit o królowej Niobe. Mezopotamska legenda o królu Kerecie to dosłownie opowieść o Hiobie, tylko z dodatkową ilością bogów.

Nie zobaczymy świata takim, jakim widzieli go autorzy Biblii, dopóki nie wyjdziemy poza własną kulturę. Obawiam się, że metoda, która do tego prowadzi, nie spodoba się katolikom. Polega na nieustannym przypominaniu sobie kim jesteśmy i jaki jest nasz kulturowy bagaż. Brzmi to jak czarny sen konserwatystów. Dystansowanie się od własnej kultury - toż to prosta droga do gejowskiego klubu!

Obrzydzenie księży profesorów do relatywizmu jest tak wielkie, że nawet Pismo Święte go nie przemogło. Dowodzi tego pewne wydarzenie z 2019 r. Do Polski ze swoją doroczną konferencją przybyli badacze z European Association of Biblical Studies - 350 wystąpień na 98 panelach dyskusyjnych. Impreza nie cieszyła się jednak zainteresowaniem profesorów KULu i papieskich akademii. Ci przyzwyczajeni są do biblijnych konferencji w stylu "Bóg jest miłością". Tymczasem już na pierwszym panelu specjaliści od języka akadyjskiego dowodzili, że w Babilonie wróżono z węży (ofiomancja), które umieszczano pomiędzy kobietą a mężczyzną. Jakieś skojarzenia? Taka wiedza brzmi jak coś z czego należy się wyspowiadać. 

Jeśli moje złośliwości wydają się mało wiarygodne, wyzłośliwię się ustami szefa Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego. "Z pewną rodzaju goryczą powiem, że spodziewałem się szturmu polskich pracowników uczelni o charakterze konfesyjnym, z wydziałów teologicznych. Mogliby zaprezentować tutaj swoje badania w międzynarodowym towarzystwie. Widocznie termin nie odpowiadał" (wywiad tutaj).

Najbardziej kultowa scena z użyciem blackface pochodzi z filmu Everybody Sing z 1938. Młoda Judy Garland gra w nim białą nastolatkę rozkochaną w jazzie. W końcu ucieka od rodziców i przychodzi do znanej sobie restauracji na przesłuchanie. Dla nas najciekawsze jest to, że właściciel restauracji nie rozpoznaje, że Judy nie jest czarna! Blackface nie jest więc tanią karykaturą czarnych. Gdyby chodziło o podszywanie się pod osoby czarne makijaż ten mógł być bardziej subtelny i wiarygodny. Jest to przyjęcie pewnej znanej wszystkim konwencji, która mówi, że osoba z szerokimi czerwonymi ustami, jest murzynem. Blackface nie zamienia białych w czarnych, ale niejako podpisuje ich jako czarnych i od tej chwili tak się ich odbiera.


Przemiana bez konieczności naśladowania tego, w co się zmieniamy to intrygująca możliwość. Wystarczy użyć znanej wszystkim konwencji i stajemy się bardziej prawdziwi, niż gdybyśmy ściśle odwzorowali pierwowzór. Współcześnie mamy wiele podobnych zjawisk i w ramach ćwiczeń intelektualnych można ich sobie poszukać. Mi jako pierwsza do głowy przychodzi Rafalala. W naszym kraju jest ona symbolem transwestyty. Jeszcze chwilę temu, patrząc z wewnątrz własnej kultury była mężczyzną przebraną za kobietę. Teraz, dzięki blackface widzimy, że Rafalala nie przebiera się za kobietę, ale przebiera się w strój uznawany powszechnie za stosowny dla mężczyzn, chcących uchodzić za kobietę.

Przebieranie się mężczyzn za kobiety, wyglądało różnie w różnych czasach. Używano do tego masek, rekwizytów czy ściśle określonych gestów. Zarówno wtedy jak i dziś tacy mężczyźni uważali, że odwzorowują kobietę w najlepszy możliwy sposób. Obecny wizerunek stawia m.in na przesadny makijaż inspirowany drag queen. Zabawne, że choć jestem świadom tych mechanizmów, to i mi obecny wizerunek wydaje się najbliższy "prawdziwej kobiety". Jednocześnie wiem, że równie dobrze sprawdziłaby się inna konwencja. Na przykład taka, że mężczyzna pomalowany na niebiesko jest kobietą. Wtedy to niebieską twarz uważałbym za najbliższą "kobiecemu oryginałowi". Świadomość tych zjawisk przy jednoczesnym im uleganiu dosłownie wysadza umysł. Także życzę wszystkim radosnego buuuum!