Gdyby nasze uszy mogły mówić, myślę, że zażądałyby co najmniej takiej samej powagi jaką darzymy oczy. Nikt na własną rękę nie dłubie sobie w oczach. Za to w co drugim domu wala się pudełeczko z patyczkami do uszu. Nawiasem mówiąc, czyszczenie nimi uszu to ostatnia rzecz do jakiej się one nadają. W arsenałach "wujków dobra rada" są jednak i takie "zabiegi pielęgnacyjne", przy których uszy skuliłyby się w kącie ze strachu. Po co czyścić tak delikatny narząd patykiem, jak można to zrobić ogniem. Brzmi wspaniale.

Zasada jest prosta. Wydrążoną świecę z pszczelego wosku, nazywaną dalej pod uczoną nazwą fitoświecy, wpychamy do ucha i podpalamy. Ponoć świecowanie uszu praktykowano już w starożytnym Egipcie, Chinach, Indiach, Tybecie, u Majów i Azteków. Aż prosi się, aby do tej listy dodać Atlantydę. Dajmy jednak spokój temu, czy starożytni ich używali bo nie używali). Same świece nazywane są świecami Indian Hopi. Pod taką nazwą są sprzedawane szargając dobre imię sympatycznych Hopi. Hopi ich jednak nie znali. Urzędująca w Arizone Rada Plemienia Indian Hopi, zdążyła już w tej sprawie zaprotestować. Lud Hopi nigdy nie używał takiego cudu. Marketing wie jednak swoje. Nic nie pomoże w sprzedaży lepiej niż tajemniczy Indianie.

Wydaje mi się, że pomysł na świecowanie uszu wzięto z filmów animowanych. W bajkach czyścimy uszy wkładając chusteczkę do jednego ucha wyciągając drugim. Dokładnie tak wyobrażają sobie budowę ucha zwolennicy tego zabiegu. Spalająca się świeca wytwarzać ma efekt komina. Zasysać wszystkie syfy, a przy okazji wyrównuje ciśnienie w zakamarkach naszej czaszki. Komuś najwyraźniej zapomniało się, że ucho to ślepa uliczka. Wyprawa do ucha jest podróżą w jedną stronę. Nie ma żadnego przepływu powietrza, jako że wszystko zamyka błona bębenkowa.


Po świecowaniu pacjentom pokazuje się żółty nalot. "Ucho było przecież wyczyszczone, a tu proszę, jeszcze tyle wosku!". Pisałem, że zabieg ten nie jest w stanie usunąć niczego z naszego ucha. Skąd zatem lepki wosk na dnie świecy po świecowaniu? Hmm... skąd może wosk na dnie palącej się woskowej świecy? Brawo, ścieka ze świecy! Można przystawić ją do ucha, wbić w piasek, trzymać na czole - ważne, aby od dołu zamknąć dopływ powietrza. Wówczas mamy gwarancje, że po jej wypaleniu, na dnie znajdziemy kupkę kleistego wosku!

Bardzo podobają mi się pomysł pani Jolanty Kwapisz, która popełniła tekst o świecowaniu dla "Poradnika domowego". Otóż kolor wosku jaki gromadzi się na dnie świecy - tak, dokładnie, ten który pochodzi wyłącznie z niej samej - diagnozuje naszą kondycje zdrowotną. Kolor żółty oznacza terapie zakończoną pełnym sukcesem. Brązowy - postępującą poprawę, zaś zielony nadchodzący dramat!

Jedynym dramatem jest tu jednak sama świeca, która wprowadza do ucha brudny wosk i gorący popiół. Według statystyk ponad 10% zabiegów świecowania uszy kończy się poparzeniem. Kolejne kilkanaście procent niedrożnością kanału słuchowego lub tymczasową utratą słuchu. Rzadziej przydarza się zapalenie ucha zewnętrznego. Mniej więcej 1 przypadek na 100 kończy się naprawdę tragicznie - przepaleniem błony bębenkowej. Toż to słuchowy armagedon! Ludzi używających fitoświecy raczej nie interesują statystyki i wypowiedzi lekarzy. Wolą argumenty - przecież pani Irena używała i pomogło. Wystarczy spojrzeć więc na komentarze pod wyżej przytaczanym artykułem. Są oczywiście, takie które twierdzą, ze to nadzieja medycyny, ale  są i takie:

Pod moją nieobecność spiętrzyło się bieżących tematów. Zatem dziś o dwóch niemających ze sobą wiele wspólnego, za to pozwalających złożyć chwytliwy tytuł.

Aby opowiedzieć o pierwszym z dzisiejszych wątków musimy zrobić susa, do niewielkiego argentyńskiego miasta Yerba Buena. Jak donosi Fronda na jednym z obrazów Ostatniej Wieczerzy, z czoła Chrystusa pociekła krew. Jak informuje portal, w ciągu ostatnich 100 lat odnotowano setki podobnych zjawisk, lecz jedynie kilka z nich zostało uznanych za cud.. Kto by dbał tu o detale, że obraz to w rzeczywistości rzeźba. Co do kilku przypadków, to był to 1, słownie jeden przypadek został uznany za cud. Nie znamy jeszcze wyników badań z Yerba Buena, ale jeśli mamy do czynienia z wewnętrznym śledztwem kościoła, to obawiam się, że nigdy ich nie poznamy.

Znamy natomiast losy wcześniejszych takich przypadków. Od niedawna palmę pierwszeństwa dzierży w tym rzeczywiście Ameryka Łacińska. Naszym drobnym wpisem w tej długiej księdze jest tzw. cud lubelski. Był to cud płaczącego obrazu jeszcze z czasów stalinowskich. Nie raz przyłapywano ludzi nanoszących na posąg łzy za pomocą strzykawek, jak nie raz już bywało. W przypadku plączących figurek związanych z Audrey Santo krew zawierała tłuszcz z kurczaka. Możliwe jest, że taka figurka płakać będzie prawdziwą krwią. Jednak posąg Ojca Pio płakał w 2002 krwią kobiety, zaś Madonna w 1995 płakała krwią mężczyzny. Ostateczna sposobność ustalenia ewentualnego fałszerstwa to próba dopasowania krwi do osób zamieszanych w incydent. Nie zawsze jest to możliwe i nie zawsze się to wykonuje. Nie zawodzą próbki pobrane od właścicieli statuetek, jako że to właśnie ich krwią najczęściej wysmarowuje się owe rzeźby. W roku 2008 posąg Maryi płakał krwią kustosza kościoła gdzie wystąpił cud. Ciekawostką jest, że Niebiosa zwykły wyraźnie dopasowywać cuda do danego wyznania. Katolickie przedstawienia Świętej Rodziny płaczą głównie wodnistymi i krwistymi łzami, zaś prawosławne wonnymi olejkami.

Drugi temat to nieśmiertelny Jackowski, który nigdy nie zawodzi w dostarczaniu rozrywki. Tym razem zaangażował się w nagłośnione przez Gazetę Wyborczą zaginięcie Iwony Wieczorek. Znów chce skarżyć policję za naśmiewanie się z jego zdolności. Kolejny rzecznik po Biedziaku, tym razem Wojciech Szelągowski zaprzecza, aby Jackowski kiedykolwiek im pomógł. Szelągowski bardzo krytycznie odniósł się do precyzji, z jaką Jackowski i inni jasnowidze typują miejsca poszukiwań:

W tych (przypadkach), które znam, nigdy żaden jasnowidz, w tym pan Jackowski nie wniósł żadnych istotnych informacji. To są na ogół stwierdzenia bardzo ogólnikowe. Tereny zielone? W odludnych miejscach na ogół jest jakaś roślinność. Woda? W Polsce zawsze jest blisko do jakieś rzeki, jeziora czy choćby strumienia.

Aby zadać kłam tym oszczerstwom, tuż po tym Krzysiek obwąchał rzeczy Pani Iwony. Następnie ze znaną tylko sobie dokładnością ustalił miejsce jej pobytu.

W pobliżu jakichś drewnianych bud czy szop. W pobliżu jest jakaś utwardzona droga, ale nie asfalt. Jest też las.

Po takich wytycznych możemy być pewni - Jackowski po raz kolejny trafi. Jak widać przemawia przeze mnie pesymizm, bo w końcu nie wiemy czy Pani Iwona jeszcze żyje. Także tu Jackowski na pewno trafi. Nie pomyli się, ponieważ obstawił obie możliwości! Wciąż powtarza, iż jego zdaniem Wieczorek nie żyje, nie mniej jakieś przeczucia podpowiadały mu że wciąż może być cała i zdrowa. Racje może mieć zatem albo Jackowski jako Jackowski, albo Jackowski jako jego przeczucia. Tak czy owak Jackowski.

To nie Krzysiek wymyślił ten zabieg, jest to odwieczna szachrajstwo ludzi tworzących wokół siebie aurę nieomylnych jasnowidzów. Przykładem na to może być Ossowiecki, który w 1939 roku wciąż zapewniał publicznie, że wojna nie wybuchnie. Tymczasem w prywatnych rozmowach ze znajomymi twierdził, że jednak czuje nadchodzącą wojnę. Oczywiście o tym drugim dowiedzieliśmy się już po wybuchu wojny, kiedy przyjaciele Ossowieckiego szybko wytłumaczyli jego pomyłkę. Gdyby wojna jednak nie wybuchła, masy znów westchnęłyby pod wrażeniem jasnowidza. My zaś nigdy nie dowiedzielibyśmy się, że jasnowidz mówił również i coś przeciwnego.

Przyglądałem się w niedzielne południe Iwonie Schymali. Patrzyłem na jej wejścia antenowe przecinane słowami papieża. To, co i jak mówiła sprawiało, że ona i papież zlewali mi się w jedno. Patrząc na standard dyskusji o religii, tym bardziej powinniśmy dbać o kaganki rozumu. Z pejzażu religijnego patosu i moralizatorskiego tonu wybija się audycja Cezarego Łasiczki, gdzie o byciu ekspertem nie decyduje ilość godzin wyklęczanych na kościelnej posadzce. Czarek jako nasz człowiek, poza metafizycznymi ciągotami przejawia też zdrowe, naukowe zainteresowania. W przedostatnim wywiadzie dostępnym na stronie nawiedza go profesor Anna Mikołejko, aby opowiedzieć słuchaczom coś na temat spirytyzmu. Wywoływanie duchów naukowym okiem - nic tylko słuchać. Tymczasem przez prawie godzinę wydawało mi się, że słucham Nautilusa Radia Zet. Nasza poczciwa Łasica została uwięziona w jakiejś ektoplazmatycznej pułapce. Jakby Bernatowicz zafarbował włosy, ubrał sukienkę i podszył się pod tytuł profesora.

Siostry Fox zadawały pytania, na które znajdywano odpowiedzi w postaci stuków. Pojedyncze stuknięcie oznaczało tak, podwójnie nie (...) Ich dom przebadano, znajdując ponoć jakiś szkielet w ścianie. Stuki jednak trwały, dopóty w piwnicy nie odnaleziono szkieletu tej właściwej osoby (tej która hałasowała, tamta ze ściany była akurat spokojna - przyp.).

Koniec przekazu. Bądź tu teraz prostym człowiekiem, a po wysłuchaniu takiej informacji zostanie ci jeno w głowie. "Naukowiec z radia potwierdził, że aby pozbyć się hałaśliwego ducha, należy odnaleźć jego ciało". Pani Anno, wypadałoby tu coś dodać, nieprawdaż? Stukania pochodziły nie od ducha, ale od jednej z sióstr. U schyłku swojej kariery Margaret Fox ujawniła tą niesforną paranormalną postać - był nią wielki palec u jej stopy. Udało jej się wyćwiczyć palucha na tyle, aby "pstrykać" nim tak jak wiele osób robi to przy pomocy kciuka. Nawet po zaprezentowaniu tego triku publicznie, wiele osób nie uwierzyło jej, że wszystko to było mistyfikacją. Następny fragment wywiadu zdradza, że profesor Mikołejko może być jedną z nich.

Julian Ochorowicz, który śledził eksperymenty, którym poddawano Eusapie Palladino był przekonany, że nie oszukuje. Twierdził jednak, iż media mają taką skłonność kiedy są w transie, że pomagają sobie fizycznie, kiedy ich medialne właściwości słabną. Media o tym nie wiedzą, nie może być tu zatem mowy o oszustwie.

Julian Ochorowicz, że przypomnę, to XIX wieczny badacz mediumizmu, ulubieniec polskich spirytystów. W jednym z wywiadów pani Mikołejko nie kryje podziwu dla tej osoby, nazywając go nawet "wielkim sceptykiem". Co dokładnie mówi ten wielki sceptyk? Jest to klasyczne, naiwne i prymitywne tłumaczenie oszustw wszelkiej maści. Otóż łapanie na oszustwie nie dowodzi, że media oszukują, bo na pewno oszukiwały akurat wtedy kiedy próbowano ich na tym złapać - na co dzień obywają się bez matactw. Jak wiadomo zawsze oszukujemy, kiedy ktoś testuje naszą wiarygodność, aby bez złych sceptyków za plecami bazować tylko na swoich nadnaturalnych mocach. Jakimi zatem "nieuświadomionymi czynnościami, tak że nie mogło być mowy o oszustwie" parała się największa medium Europy, przez przypadek żona iluzjonisty, pani Palladino? Otóż nieświadomie posiadała specjalne buty, z których dało się wyciągnąć stopę tak, że but który trzymali kontrolerzy pozostał nieruchomo, przez co udział jej nóg w lewitacji stolika wydawał się niemożliwy. Przyłapano ją, że w rękawach, nieświadomie oczywiście, trzymała gumową gruszkę, aby w zamkniętych pomieszczeniach móc poruszyć zasłonką, którą dla publiczności poruszyć mógł jedynie przybyły właśnie duch. Mikołejko uwiarygadnia media jeszcze innym "badaczem"

naukowiec tej klasy co prof. Charles Richet, laureat Nagrody Nobla z 1913 roku w dziedzinie medycyny.

Nie wiem jakie znaczenie ma Nobel za badanie reakcji alergicznych na demaskowanie latających stolików, ale najwidoczniej duże jeśli warto to nadmienić. Z protokołów badań Richeta na naszym wielkim jasnowidzu Ossowieckim wiemy jak wyglądały jego "badania". Testy na jasnowidzenie były prowadzone na kartach, które Ossowiecki trzymać mógł w rękach, co nawet wtedy dla rzetelnych badań było czymś nie do pomyślenia. Nie były to testy wyboru, tak jak być powinny, a testy skojarzeniowe. Ktoś coś nabazgrał, on coś nabazgrał i cała zabawa polegała na tym jak te dwa bazgroły były do siebie podobne. Jeden z testów polegał na interpretacji wiersza umieszczonego przed jasnowidzem w kopercie, zaś Charles Richet miał ustalić na ile trafny jest to opis. Wiemy dokładnie jak wyglądała atmosfera tego testu. Ossowiecki pieprzył coś, że widzi emocje, tęsknotę i uczucia, a gość z zagranicy krzyczał - tak! O boże znowu trafiłeś! I znowu! I jeszcze raz!

Obawiam się, że naukowy dystans do przedmiotu swych badań dawno poszedł u pani profesor w odstawkę. Anna Mikołejko wydaje się wierzyć nawet w Jackowskiego. Na sugestie Pana Łasiczki, iż przydałby się nam w Polsce znów taki świetny jasnowidz, zza mikrofonu dobiega lekko podniecony głos "mamy, mamy przecież takiego jasnowidza! Z Czuchowa! Ileś segregatorów potwierdzających skuteczność Jackowskiego, w końcu współpracuje z policją!". Został nawet człowiekiem roku - kontynuowała zachwalanie Jackowskiego. Kto go ogłosił człowiekiem roku - pyta redaktor. Czasopismo "Nieznany Świat". To wiele wyjaśnia - kończy z przekąsem Łasiczka.

Są tematy przed którymi chyba nie da się uciec. Chowam się przed nim, przepędzam, a i tak co jakiś czas czytam tego samego maila. Tematu Całunu Turyńskiego nie lubię przeokropnie. Masa artykułów na ten temat, na dzień dobry zniechęca mnie do pisania. Naprawdę ciężko tu o coś nowego. Temat jest wtórny i zdrenowany na wszystkie możliwe sposoby. Istnieje ponoć 40 tysięcy mniej lub bardziej naukowych książek poświęconych tej tkaninie! Po drugie, okopanie ścierających się ze sobą stron jest potworne, przy czym słowo okopanie nie oddaje głębokości tych okopów. Nadmienię tylko, że każda ze stron ma po kilkanaście dowodów ostatecznie potwierdzających/podważających jego autentyczność.

Zakładam, iż każdy kto chce poznać argumenty za i przeciw całunowi z łatwością je sobie znajdzie, a jeśli tylko uprze się w poszukiwaniach, na pewno znajdzie i kontrargument na każdy z nich. Ja ze swojej strony rzucę jedynie garść piachu w oczy ludzi, w rękach których leży wyjaśnienie tajemnic całunu. Dzisiejszy kościół zachowuje się dokładnie odwrotnie od swego poprzednika z wieków ciemnych (które nie były wcale tak ciemne jak powszechnie się uważa). Jeden z pierwszych historycznych dokumentów związanych z całunem to list miejscowego biskupa do papieża Klemensa. Donosi on o wynajętych ludziach udających schorzenia, które miały ustępować na widok całunu. Postawa nie do pomyślenia dla współczesnych hierarchów w tej instytucji, personom, którym zależy chyba najmniej na wyjaśnieniu całego tego zamieszania.


Jak dotąd poważne badania całunu przeprowadzano jedynie od końca lat 70-tych do końca lat 80-tych. Późniejsi badacze nie mogli już fizycznie ingerować w płótno, wycinać jego kawałków, czy szorować go w newralgicznych miejscach. Zapewne na wiele mogła pozwolić sobie wewnętrzna komisja Kościoła, powołana przez turyńską kurię na przełomie lat 60-tych i 70-tych. O wyniku ich badań nie wiemy za wiele, ale samo to, iż wiemy o nich tak mało, wiele mówi o ich wynikach. Kościół nie ukrywa stosowania publication bias. Nikt nie słyszał o badaniach hostii z Sokółki czy o poszukiwaniach grobu św. Pawła w Bazylice za Murami, dopóki nie przyniosły spodziewanych efektów. Naukowe dochodzenia odbywają się w Kościele potajemnie. Dowiadujemy się o nich kiedy wniosą coś pozytywnego. Jeśli wynik jest negatywny, nie wiemy nawet, iż w ogóle jakaś próba weryfikacji miała miejsce.

W ramach tytułowego jubileuszu namnożyło się artykułów na temat tego zakurzonego projektu. Spory artykuł w "Polityce", wywiad w "Wyborczej" z Shostakiem - obecnym kierownikiem programu, mnóstwo drobnych artów w różnych miejscach sieci. Praktycznie w każdym znana wyliczanka - liczba galaktyk mnożona przez liczbę gwiazd. Miliardy przez miliardy rozbudza wyobraźnie, jak w tylu zerach mogłoby nie siedzieć coś cywilizowanego. Jakoś nigdy nie wierzyło mi się w ten projekt, a mimo to liczyłem pakiety od SETIego. W Polsce z limitowanym internetem rzecz nie lada heroiczna. Patrząc z perspektywy czasu można było wybrać coś pożyteczniejszego, jednak SETI trącił zawsze tą romantyczną nutą. SETI nigdy nie był przesadnie rygorystycznie naukowy, stając się ostatecznie parodią samego siebie. Nigdy nie wytyczono warunków których spełnienie oznaczałoby fiasko eksperymentu, bo jak widać nie znalezienie obcych tym warunkiem nie jest.

Dziś sędziwy już Frank Drake opowiada w wywiadach, że pierwszego kontaktu, spodziewa się w XXII lub nawet w XXIII wieku. Drake nie wymaże jednak z naszej pamięci swoich wcześniejszych przewidywań jeszcze z lat 60. kiedy sukces czaić się miał tuż za rogiem. Następnie co 10 lat przekładano te przewidywania o następne 10 lat. Kiedy stało się to odrobinę żenujące, z kapelusza zaczęto wyciągać trochę odleglejsze daty. Shostak, w przeciwieństwie do swego mistrza Drake, walcząc o pieniądze sponsorów nie może pozwolić sobie na perspektywę kilku wieków. W 2005 Shostak ogłosił, że spodziewa się kontaktu do roku 2025 roku i jest to równie wyssana z palca data, co te podawane pół wieku temu, co wiek XXIII.

Enrico Fermi przewraca się w grobie. Już kilkadziesiąt lat temu uważał ten osobliwy stan pustki, za wystarczający argument na wywalenie do kosza pseudonaukowych przewidywań o obcych. Od tego czasu minęło 60 lat całkowicie bezowocnych poszukiwań, a snucie fantazji o otaczających nas zewsząd kosmitach ma się w najlepsze. Śmiem twierdzić, że czegoś takiego jak inteligentne życie jeszcze nie doświadczyliśmy. To, że sami uważamy się za inteligentnych jest tylko odcięciem się ostrą kreską od mózgowej gradacji życia na Ziemi. Oczywiście inteligencja miałaby zaczynać się od nas. Myślę, że gdyby na naszej planecie istniał cwańszy od nas gatunek, według niego to właśnie na nim zaczynałaby się inteligencja. Człowiek byłby na miejscu dzisiejszych szympansów, a więc tuż tuż, a jednak wciąż kroczek od inteligentnego życia. Tak czy owak, SETI wciąż nie dostarczył nam dowodów jakkolwiek inteligentnego życia i jest chyba ostatnim po którym można by się tego spodziewać. Prędzej odlegli następcy teleskopu Jamesa Webba pokażą nam kosmitów, niż SETI puści nam nagranie jakiejś międzygwiezdnej audycji radiowej.

To co już wiemy o potencjalnych obcych, na dzień dzisiejszy studzi naszą wyobraźnie. Dokąd sięgnąć uzbrojonym okiem (a sięgamy naprawdę daleko), żadnych wielkich instalacji. Nie ma energetycznych otoczek takich jak ta która w Star Treku holowała do domu V'Gera, wielkości kilkudziesięciu jednostek astronomicznych. Nie ma wielkich tuneli Kaku otwierających bramy do równoległych wszechświatów długości roku świetlnego. Nie ma potężnych kardaszewskich cywilizacji, które trzymałyby pod galaktycznym butem wszystko co tylko da się wykorzystać. Niestety we wszechświecie nie widać takich cywilizacji, cywilizacji pełną gębą, a przynajmniej nie w naszej cześci Drogi Mlecznej.

Rzecz rysuje się dziś okrutnie. Co chwile słyszymy o odkryciu następnej z planet. Nasz zawód rośnie wraz z postępem technologii, bo co niegdyś stanowiło ekscytującą niewiadomą dziś przeradza się w gorzką cywilizacyjną pustkę. Kolejne obszary nieba odznaczane są krzyżykiem jako puste. Pech chciał, że najbardziej ciekawski gatunek na Ziemi, to akurat gatunek stadny, lubi mieć trochę towarzystwa dookoła. Obawiam się, że w dalekiej przyszłości, kiedy nasz rozwój zbliży się do kresu swych możliwości, poszukiwanie kontaktu stanie się naszą obsesją.