Jeśli w archiwum telewizji przy taśmach leżą adekwatne im przedmioty, na tym filmie stał słoik z krukiem w formalinie. W poniedziałek telewizja polska uraczyła nas dokumentem Nataszy Ziółkowskiej "Niezidentyfikowany obiekt latający" na temat Emilcina. Dla niezorientowanych zamkniętych umysłów: tym czym jest Roswell dla Amerykanów, żaba dla bociana, czym jest jabłko dla wygłodniałego jeża, tym jest Emilcin dla polskiej ufologi. Są tematy, z których w tym środowisku śmiać się nie wolno, Jan Wolski z Emilcina jest właśnie tym tematem

Historie Jana Wolskiego żyją już własnym życiem, jednak bazą dla wszystkich wersji pozostaje 10 maj 1978. Wolski jedzie wówczas wozem przez las. Na jego furmankę ładują się zieloni kosmici (jeden z nich miał przez chwile nawet powozić koniem) i nakłaniają go, aby podjechał na pobliską polanę. Od tej pory wszystko brzmi tak niedorzecznie, że nawet gdyby historię tę opowiadał koń Jana Wolskiego, nie byłaby bardziej nieprawdopodobna. Wolski trafia do UFO, gdzie zostaje poddany badaniom i wypuszczony - wydaje się standardowy banał, doświadczeniem jakim pochwalić się może blisko milion Amerykanów.

Gdybyśmy chcieli poznać szczegóły tego, co działo się na polanie w Emilcinie wystarczy wyobrazić sobie najbardziej tandetne filmy s-f. Gdyby sfilmować to wiernie z relacją Wolskiego zagrać mógłby to tylko Leslie Nielsen. Wolski podsłuchuje język zielonych ludzików, który okazuje się brzmieć prawie dokładnie jak języka Gagatka z filmu "Kapuśniaczek". Obca cywilizacja, która dymała tu pół galaktyki przestrzega ziemskiego savoir-vivre. Załoga UFO (którym wedle relacji jest coś przypominające latający autobus) częstuje Wolskiego swoim śniadaniem, a nawet kłania się na pożegnanie! Przedziwne jest nie tylko zachowanie się małych zielonych ludzików, ale też zachowanie samego głównego bohatera. Konia z rzędem dla tego, kto w tak ekstremalnej, niewyobrażalnej wręcz sytuacji postępować tak jak Jan Wolski. W najlepszej razie, adekwatnym zachowaniem byłoby mimowolne oddanie moczu, tymczasem cała relacji to tkliwe rendez-vous.


Z biegiem lat, wśród polskich ufologów wytrąciły się dwa podejścia do tego, jak radzić sobie z co bardziej głupawymi fragmentami. Pierwsza szkoła powiada, że fragmenty pokroju tych o malunkach na kombinezonach kosmitów zostały wymyślone przez badające go persony. Najbardziej świecące naiwnością fragmenty miały zostać zmyślone przez osoby trzecie, a następnie namówiono Pan Jana, aby opowiadał je jako rzeczywiste wydarzenia. Nie najlepiej mówi to jednak o wiarygodności świadka, jeśli tak łatwo skłonić go do mazania baśniopisarskim pędzlem po własnej opowieści. Drugie stronnictwo uważa, że wszelkie prymitywizmy są właśnie najlepszymi dowodami na prawdziwość tej historii. To, że w słowniku prostego chłopa nie było nawet takich słów jak "kosmici", czy "przybysze pozaziemscy" dowodzi, że historia ta musi być prawdziwa. Im głupiej tym lepiej!

W moje łapska wpadła kolejna książka Jacka Sieradzana, tym razem o bardziej soczystych dewiacjach religijnych. Studiując owe dzieła myśli szaleńczej, dostrzegłem pewne prawidłowości wśród 20-wiecznych magów i zaklinaczy. Niezwykłe cechy jakie przypisywali sobie ci pomyleńcy, stoją w jawnej sprzeczności z przeróżnymi faktami z ich biografii. Czy wielki Aleister Crowley, który ponoć jednym spojrzeniem zamieniał człowieka w zombie, czy mając taki dar kantowałby na fałszywych lekach? Kiedy na początku lat 20. przycisnęła go bieda sprzedawał tabletki zwane przez siebie eliksirem życia. Czytając "Od kultu do zbrodni" trapiło mnie wewnętrzne rozdarcie czy śmiać się z tego czy płakać. Kolega po fachu Crowleia, twórca kościoła Szatana Anton Szandor LaVey, zarabiał na pipcząco-migoczącym urządzonku, które miało wykrywać duchy. Swoim klientom wmawiał, że owa stworzona przez niego machina stanowi pułapkę, w którą schwytać można niesfornego ducha w ten sposób doprowadzając nawiedzony dom do stanu używalności. Ten sam poziom autentyczności miały wróble malowane przez Gurdżijewa, prekursora New Age na żółto i sprzedawane jako kanarki.

Kiedy szedłem w dzień po 9/11 do szkoły, byłem przekonany że samolotów rozbiło się 5. To ile razy samolot kołował nad lotniskiem to pikuś, w tym wypadku nie wiedziano ile ich porwano i rozbito. Połowa informacji, począwszy od samochodów pułapek do zestrzelenia czegoś przez wojsko poszło na informacyjny śmietnik. Chaos informacyjny pierwszych godzin po katastrofie jest tradycyjną bronią wszelakiej maści tropicieli spisków. W nieprawdziwych informacjach jakie wypływają tuż po wydarzeniu widzą działania agentury lub prowadzoną z premedytacją dezinformację.

Kiedy tylko opadnie pierwszy kurz i dysponujemy jakimś materiałem filmowym do pracy, zabierają się internauci. Głównym przedmiotem badań są zamazane klatki - im mniej wyraźne tym lepiej, bo dające większe pole manewru. Pomimo nieskończonej ilości ujęć, szczególnie drugiego samolotu wbijającego się w WTC, spiskowcy wybrali tak marne ujęcia, że samolot wygląda na nich jak wielka mewa, rzekomo dowodząc, że nie był on pasażerski, w innej wersji, że nie był on w ogóle samolotem, w każdym bądź razie nie był tym czym powinien. Pierwszym smoleńskim nagraniem, które rozwikłało prawdę jest film ze słynnymi odgłosami strzałów i wyraźnymi jak plama błota rosyjskimi okrzykami "dobij, dobij! on ucieka!".

Sztuczną mglę szybko wyrugował niejaki Krzysztof Cierpisz, który dowiódł, iż katastrofa w Smoleńsku... nigdy się nie wydarzyła. To, co widzieliśmy to jedna wielka mistyfikacja, pasażerowie Tu-154 zostali zamordowani w Polsce, do Rosji poleciał jakiś inny samolot, na miejscu podstawiono i wysadzono innego tupolewa, a DNA podłożono. W teoriach spiskowych logika idzie jak po sznurku dopóty, dopóki nie pojawia się pytanie o celowość tych działań. Czy nie łatwiej byłoby po prostu rozbić ten samolot pod lotniskiem niż tak kombinować? Czy nie łatwiej byłoby walnąć samolotem o Pentagon niż walnąć go rakietą, a później pozorować walnięcie samolotem? Stąd "jak" będzie dla spiskowców zawsze o wiele ciekawsze niż "po co".